Bon senioralny – ustawa już obowiązuje. Co konkretnie otrzyma senior i kiedy będzie można złożyć wniosek?

Od 7 sierpnia obowiązuje ustawa o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej. Jednym z jej najważniejszych elementów jest Bon Senioralny.

I od razu ważne wyjaśnienie: bon nie będzie przelewem na konto seniora. To świadczenie niepieniężne – w praktyce oznacza dostęp do określonych usług wsparcia w miejscu zamieszkania.

Co dokładnie może obejmować bon?

Ustawa w art. 25 wskazuje cztery grupy usług:

1. Pomoc w codziennych czynnościach, w szczególności:

  • pomoc przy ubieraniu się,
  • przygotowywanie posiłków,
  • pomoc w poruszaniu się,
  • pomoc w utrzymywaniu porządku.

2. Opiekę higieniczno-pielęgnacyjną.

3. Wsparcie w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych.

4. Zapewnienie kontaktu z otoczeniem, w tym aktywizację intelektualną lub ruchową.

To ważne: ustawa określa te usługi jako pomoc w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życia codziennego. Nie jest to więc bon na dowolne usługi, które senior chciałby sobie wybrać. Zakres pomocy ma być dopasowany do jego rzeczywistych potrzeb.

Kto może ubiegać się o bon?

Senior musi:

  • mieć ukończone 65 lat,
  • mieć niezaspokojone potrzeby w zakresie podstawowych czynności życia codziennego,
  • spełniać ustawowe kryterium dochodowe – jego średni miesięczny dochód z trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku nie może przekraczać 3410 zł,
  • mieszkać na terytorium Polski w okresie korzystania z bonu.

I ważne: 3410 zł to kryterium dochodu, a nie po prostu wysokość emerytury.

Gdzie składa się wniosek?

Wniosek będzie składany do gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania seniora – wynika to wprost z art. 26 ust. 4 ustawy.

Ale tutaj pojawia się bardzo ważne „jeszcze nie”.

Nie można jeszcze dziś iść do gminy i złożyć wniosku na zasadach docelowego programu.

3 sierpnia opublikowano dopiero projekt rozporządzenia określającego Program Bonu Senioralnego. To właśnie Program ma określić szczegółowy sposób przyznawania i realizacji bonu, podmioty go przyznające i realizujące oraz sposób finansowania.

Pierwsza edycja Programu obejmie lata 2026–2028, a w 2026 r. ma dotyczyć IV kwartału. Rząd planuje więc uruchomienie programu jeszcze w tym roku, ale konkretny termin rozpoczęcia naboru wniosków dla seniorów nie jest jeszcze ostatecznie określony. Najpierw musi zostać przyjęty Program.

A ile będzie wart bon?

Ustawa określa zasady świadczenia, natomiast szczegółowe zasady realizacji określi Program. W aktualnych założeniach rządowych maksymalna wartość wsparcia to 2150 zł miesięcznie, odpowiadająca maksymalnie 50 godzinom usług. Nie oznacza to jednak, że każdy senior otrzyma 2150 zł lub 50 godzin. Zakres i wymiar pomocy mają być ustalane indywidualnie, w zależności od niezaspokojonych potrzeb seniora.

Jeszcze jedna ważna rzecz

Bon nie ruszy jednocześnie w każdej gminie.

Program ma być wprowadzany w pierwszej kolejności tam, gdzie usługi opiekuńcze nie są w ogóle realizowane albo korzysta z nich nie więcej niż 10 osób. Następnie wsparcie ma być kierowane do gmin, w których prognozowany jest szybki wzrost liczby i udziału seniorów. Chodzi o ograniczenie tzw. białych plam w usługach opiekuńczych.

Dlatego na pytanie:

„Moja mama ma 70 lat, dochód poniżej 3410 zł. Czy może dostać bon?”

odpowiedź brzmi:

Może spełniać ustawowe kryteria, ale to jeszcze nie wystarcza do odpowiedzi „tak”. Trzeba będzie sprawdzić jej potrzeby, sytuację określoną w art. 27 oraz to, czy i w jaki sposób jej gmina została objęta daną edycją Programu.

Podstawa prawna: ustawa z 11 czerwca 2026 r. o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej, w szczególności art. 24–29. Szczegółowe zasady ma określić Program Bonu Senioralnego na lata 2026–2028.

W kolejnych wpisach rozłożę bon senioralny na czynniki pierwsze: pokażę, jak będzie oceniana potrzeba wsparcia, kto będzie mógł złożyć wniosek i komu – mimo spełnienia kryterium wieku i dochodu – bon nie będzie przysługiwał.

Zapraszam do obserwowania profilu – będę tłumaczyć nowe przepisy prostym językiem, ale zawsze z odniesieniem do konkretnych zapisów prawa.